T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi

OPTİK

  • Karanlık Oda (Camera Obscura)___ Tanım : Modelin  ahşap  yerleri ; 42x36x37 cm,  çelik sehpa 90x60x93 cm, takma yerleri  pirinçtir. İbn el- Heysem tarafından icat edilmiştir.
  • Işık Kırılmasını Gözlemle Aleti___ Tanım : Pirinçten yapılmış olan aletin ölçüleri;  çap: 34 cm, cam mahfaza verniklenmiş pirinç çerçeve ile birlikte 25x40x27 cm'dir.Optik kitabında İbn el-Heysem (ö: 1041'den sonra ) kırılmanın değişik durumlarıyla deney yapmaya yönelik bir alet tarif etmektedir.Bu arada ışığın giriş açısı, kırılma açısı ve sapma açısı arasındaki ilişki incelenmektedir.
  • Gök Kuşağı Teorisine Dair Düzenek___Sert ağaçtan yapılmıştır.Uzunluğu 74 cm, çelik sehpa 90x44x93 cm'dir.Işık kırılmasını sağlayan araç plastik camdandır. Modelimiz, el-Farisi'nin gökkuşağı olgusunu geliştirmede kullandığı teorik hamleyi anlaşılır hale getirmeye hizmet etmektedir.Tek bir dmala, aracı olarak işlev gören daha yüksek kırılma oranlı yuvarlak bir diske tecrit edielereki ışının tek bir damlaya girmesi ve damladan çıkması esnasında gerçekleşen iki kerelik kırılmayla ve bir ila iki kerelik yansımayla ışın hareketlerinin gösterimine izin vermektedir.
  • İbn el-Heysem Problemi___ Tanım : Modelimiz beş parça hareket edebilir bir biçimde birbirlerine perçinlenmiştir.Uzunluk : 26 cm'dir.İbn el-Heysem'in kitabında ele alınan problemde söz konusu olan küresel, silindirik ve konik, dışbükey ve içbükey aynalarda yansıma noktasını tespit etmektir.
  • Işık Yansımasını Gözlemleme Aleti___ Tanım : Sert ağaçtan aşındırılmış olarak yapılmıştır.Yarım silindirin çapı 28 cm'dir.7 farklı ayna düzeneğin içine yerleştirilebilir.İbn el-Heysem (1041'den sonra) ışık yansıması öğretisini oldukça ayrıntılı bir biçimde incelemektedir.Aletin görevi, yansıma yasasını örneklerle göz önüne sermektir.Bu yasa, düşen ışınların açısının geriye yansıtılan ışınların açısına eşit olduğunu söylemektedir.Alet ayrıca bu yasanın silindir , konik ve küresel aynalardaki yansımalar ve renkli ışınlar için de geçerli olduğunu göstermeye yaramaktadır.İbn el- Heysem' göre alet, ki ana parçadan  bir dizi ikincil  paröalardan oluşmaktadır.Ana parçalardan birisi yarım daire şeklinde pirinç levhadır.İkinci ana parça ahşap silindir ve yandaki taslakta sunulduğu gibi yuvarlak ahşap levhaya sıkıca dayanmaktadır.İbn el- Heysem çok kaliteli bir ağacın kullanılması gerektiğini bildirmektedir.Silindirin dış çapı 28 cmduvarın kalınlığı 12 cm'dır.Silindirin iç duvarına yukarıda tarif edilen pirinç levha temele paralel olarak ve buna 4 cm 'lik bir uzaklıklta oturtulur. İbn el- Heysem bu aletle yapılan gözlemler için, içerisine güneş ışığınınn dar bir delikten düştüğü bir yeri tercih etmektedir.Düzenek, güneş ışığı, açılmış her bir delikten aynaya düşecek ve orada yansıtılıcak şekilde kurulmaktadır.