T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi

KİMYA

  • Kendi Kendisini Yelleyen Fırın___ Tanım: Üç ayaklı pişmiş topraktan yapılmış olup, yüksekliği 38 cm'dir.Ebü Bekr er-Razi kendi kendisini yelleyen bir fırın tarif etmektedir.Alt kısmı üst kısmından daha dar olan bir fırındır.Üç ayak üzerinde durur.; bu fırın çeperleri deliklenmiş bir altlık dik olarak konulur.Zeminin ortasında bir delik bulunur, kül bu delikten dışarı dökülür.En alt kısmına kömür boşlatılır ve kireçleştiricek olan madde bunun üzerine oturtulur..Kömürün içine gömülür ve kömürle örtülür.Bu fırını rüzgarlı bir yere konur.Ateşi oldukça güçlüdür ve metalleri kireçleştirir, birleştirir ve eritir.Önemli nokta şudur ; el-Harizmi'nin bütünler, çünkü orada da işlenecek olan madde balçıklşa sıvanmış bir güğüm içerisinde ateşin üzerine oturtulur.Bu er - Razi'nin kitabının  Latince versiyonunda
  • Tabanlı İmbikler____ Tanım : Renksiz camdan yapılmışlardır.Fotoğrafta yer alan modellerimizin ölçüleri sırayla; 14 cm- 13,5 cm-23 cm'dir.er -Razi kitabının Latince  versiyonun bu objelerin resimlerini göstermektedir.
  • Gül Suyu elde etmek için el-Mizze'de Kullanılan Distilasyon Aleti___ Tanım: Modelimiz pirinç, akril ve camdan yapılmıştır.Yüksekliği 135 cm, çapı 50 cm'dir. Şam civarında bir köy olan Mizze topografisi içerisinde kullanılan bu aleti ed- Dimeşki tarif etmektedir.el-Mizze aletleri dışarı doğru vektörel olarak sırlanmış boynuzlu imbiklerin arasındaki boşlukla birçok kattan oluşuyordu.Bu boynuzlu imbikler damtılıacak yapraklarla dolduruluyor ve alt tarafta kurulmuş bir külhanın ortasında bulunan geçirgen bir baca içerisinden yukarı doğru yükselen dumanda aslıyorlardı.Boynuzlu imbiklere miğfer   ve gaga yolulya damıtılmış öz için olan ssdamıtma kapları, düzeneğin dış duvarına sabitlenmiş ve tamamı bir dam ile örtülmüştüİ
  • Cıva Isıtma Aleti___ Tanım: Pişirilmiş kil ve camdan oluşmaktadır.Yüksekliği 30 cm'dir.Arap stilini taşıyan fırınlar arasında, civa ısıtmaya yaramaktadır.                                                                                  r.
  • Aludel__ Tanım : Pişmiş kilden yapılmış cam aludel.Üst uçtaki değililn süblimasyon esnasında ortaya çıkan gazları çıkarmaya yaradığı bilinmektedir.
  • Cornu___ Tanım: Renksiz camdan yapılmış olup, boyu, 9 cm'dir.er-Razi'nin kitabında Latince versiyonu yazmasında bulunan araçlar tablosunda, kimyasal maddeleri ayrıştırmak için kullanılan araçlar arasında boynuz formlu bir nesne Cornu adıylaq resmedilmiştir.Söz konusu bu alet muhtemelen hunidir.
  • Gül Suyu Damıtımı için ez-Zehravi'nin  tarif ettiği Düzenek___ Tanım: Bakır ve ahşap ile astarlanmıştır.6 cam ibrikten oluşmakatdır.Toplam yüksekliği, 1,2 m.'dir.Endülüslü hekim ez-Zehravi (10 yy.) kitabında bu aleti anlatmıştır.
  • Yapay Mücevher İmali İçin Fırın___ Tanım: Pişirilmiş ve soğuk  boyanmış kilden yapılmıştır.Yüksekliği 53 cm'dir.
  • Zosimos'un Tavlama Ocağı___ Tanım : Pişirilmiş ve sırlanmış kilden yapılmıştır.Yüksekliği, 43 cm'dir.Zosimos ( M.S. 4. veya 5. yy)' a nispet edilen bu tavlama ocağı, Goatha yazmasında resmedilmiştir Fakat açıklaması yapılmamıştır.Zosimos'un bu tavlama ocağıyla çalışmış olduğu kesin olduğu düşünülmektedir.Burada onun  adıyla ilişkili olan aparat, bununla birlikte kimyasal aletlerin yapımındkai Arap-İslam kültür çevresinde ilk olarak 5./11. yy.'dan sonra gerçekleşen bir gelişimin  sonucu görülmektedir.
 
 
 
 
 
 
 
 
      GÜL SUYU ELDE ETMEK İÇN DİSTİLASYON ALETİ